De rode draad
Het Verbond
Van de regenboog na de vloed tot de beker van het nieuwe verbond: een God die zich aan mensen bindt.
God belooft dingen, en Hij houdt zich altijd aan zijn woord. Na de grote vloed zette Hij een regenboog in de lucht, als teken. Zo trouw is God, ook voor jou.
Mijn boog in de wolken
Mijn boog heb Ik gegeven in de wolken; die zal zijn tot een teken des verbonds tussen Mij en tussen de aarde.
Wat hier gebeurt
Na de vloed belooft God dat Hij de aarde nooit meer zo zal verwoesten. Hij sluit dat verbond niet alleen met Noach, maar met al wat leeft, en zet er een teken bij: de regenboog.
Hoe het vooruitwijst
Zo werkt een verbond in de Bijbel: God neemt het initiatief, bindt zich met een belofte en geeft een teken. Deze belofte vraagt niets terug; ze draagt al wat nog komt.
Tussen de stukken door
Ten zelfden dage maakte de HEERE een verbond met Abram, zeggende: Aan uw zaad heb Ik dit land gegeven, van de rivier van Egypte af, tot aan die grote rivier, de rivier Frath:
Wat hier gebeurt
Abram krijgt een land en meer nakomelingen dan sterren beloofd. Volgens een oud gebruik worden dieren in tweeën gesneden; wie ertussendoor liep, zwoer: zo mag het mij vergaan als ik mijn woord breek. Maar alleen God gaat ertussendoor, als een rokende oven en een brandende fakkel (15:17).
Hoe het vooruitwijst
God neemt het hele risico op zich. Al in Genesis 12:3 hoort de belofte erbij dat in Abraham alle volken gezegend worden; Paulus leest dat als het evangelie dat vooruit werd aangekondigd (Galaten 3:8).
Het bloed van het verbond
Toen nam Mozes dat bloed, en sprengde het op het volk; en hij zeide: Ziet, dit is het bloed des verbonds, hetwelk de HEERE met ulieden gemaakt heeft over al die woorden.
Wat hier gebeurt
Aan de voet van de Sinaï leest Mozes het boek van het verbond voor. Het volk antwoordt: 'Alles wat de HEER gezegd heeft, zullen wij doen.' Mozes besprenkelt hen met bloed: 'Zie, het bloed van het verbond.'
Hoe het vooruitwijst
De wet komt na de bevrijding, niet ervoor: 'Ik ben de HEER, uw God, die u uit Egypte geleid heeft' (20:2). Bij het laatste avondmaal neemt Jezus juist deze woorden over: 'Dit is mijn bloed van het verbond' (Marcus 14:24).
Een huis voor David
Doch uw huis zal bestendig zijn, en uw koninkrijk tot in eeuwigheid, voor uw aangezicht; uw stoel zal vast zijn tot in eeuwigheid.
Wat hier gebeurt
David wil een huis voor God bouwen, een tempel. God draait het om: Ik zal voor jou een huis bouwen, een koningshuis, en je troon zal voor altijd vaststaan.
Hoe het vooruitwijst
Na de val van Jeruzalem leek die belofte gebroken. Daarom keek Israël uit naar een zoon van David. De engel zegt over Jezus tegen Maria: God zal Hem de troon van zijn vader David geven (Lucas 1:32).
Een nieuw verbond, in het hart
Maar dit is het verbond, dat Ik na die dagen met het huis van Israel maken zal, spreekt de HEERE: Ik zal Mijn wet in hun binnenste geven, en zal die in hun hart schrijven; en Ik zal hun tot een God zijn, en zij zullen Mij tot een volk zijn.
Wat hier gebeurt
In de donkerste tijd, rond de val van Jeruzalem, belooft God via Jeremia een nieuw verbond. Niet meer op stenen tafels, maar in het hart geschreven, en Hij zal hun zonden vergeven.
Hoe het vooruitwijst
Ezechiël belooft hetzelfde met andere woorden: een nieuw hart en Gods eigen Geest (Ezechiël 36:26–27). Het is de langste aanhaling uit het Oude Testament in het Nieuwe: Hebreeën 8 citeert ze helemaal.
En dan komt Jezus.
De beker van het nieuwe verbond
Desgelijks ook den drinkbeker na het avondmaal, zeggende: Deze drinkbeker is het nieuwe testament in Mijn bloed, hetwelk voor u vergoten wordt.
Wat hier gebeurt
Op de avond voor zijn dood neemt Jezus na de maaltijd de beker: 'Deze beker is het nieuwe verbond in mijn bloed, dat voor u vergoten wordt.'
Zo komt het samen
Hier komen de draden samen: het bloed van de Sinaï en de belofte van Jeremia. Elke keer dat christenen het avondmaal of de eucharistie vieren, klinken deze woorden opnieuw (1 Korintiërs 11:25).
God komt niet terug op zijn woord
Want de genadegiften en de roeping Gods zijn onberouwelijk.
Wat hier gebeurt
Paulus worstelt met de vraag waarom veel van zijn Joodse volksgenoten Jezus niet als Messias aannemen. Heeft God zijn volk dan verstoten? 'Volstrekt niet' (11:1).
Zo komt het samen
Gods genadegaven en roeping zijn onberouwelijk. Hoe het verbond met Israël en het nieuwe verbond samenhangen, leggen christenen verschillend uit, maar Paulus houdt vast aan wat de hele draad laat zien: God is trouw.
God woont bij de mensen
En ik hoorde een grote stem uit den hemel, zeggende: Ziet, de tabernakel Gods is bij de mensen, en Hij zal bij hen wonen, en zij zullen Zijn volk zijn, en God Zelf zal bij hen en hun God zijn.
Wat hier gebeurt
In het visioen van de nieuwe hemel en de nieuwe aarde klinkt een stem van de troon: Gods tent is bij de mensen, Hij zal bij hen wonen en zij zullen zijn volk zijn.
Zo komt het samen
Dat zinnetje is het hart van elk verbond, van Exodus tot Jeremia: 'Ik zal hun God zijn en zij zullen mijn volk zijn' (Jeremia 31:33). Aan het einde is het niet langer een belofte, maar thuis.