Jezus
Jezus in de islam
Wat de Koran over Isa, de zoon van Maryam, zegt, met de verzen erbij. Waar het de Bijbel raakt, en waar het echt verschilt.
Jezus is niet alleen voor christenen belangrijk. In de Koran heet Hij Isa, de zoon van Maryam, en moslims eren Hem als een van de grootste profeten. Veel moslims en christenen weten weinig van wat de ander over Hem gelooft. Hier leggen we naast elkaar wat de Koran over Jezus zegt en wat de Bijbel zegt: waar ze elkaar raken, en waar ze echt verschillen.
Draad schrijft vanuit het christelijk geloof en verkondigt geen andere godsdienst. Maar wie over het geloof van een ander spreekt, moet dat eerlijk doen: met de verzen erbij, zonder spot. De korte citaten komen uit een vrije, oudere vertaling van de Koran; het vers staat telkens vermeld.
Een korte vergelijking met andere geloven staat bij Wie is Jezus? Hier gaan we dieper in op de Koran.
Waar ze elkaar raken
Meer dan veel mensen denken, zeggen de Koran en de Bijbel over Jezus hetzelfde.
Geboren uit de maagd Maria
Koran 3:42–47; 19:16–34; 21:91
Een engel brengt Maryam het bericht dat ze een zoon krijgt, al heeft geen man haar aangeraakt. Maryam wordt hoog geëerd: een hele soera draagt haar naam, en volgens 3:42 is ze uitverkoren boven alle vrouwen van de wereld.
O Maria! God verkondigt u zijn woord; zijn naam zal zijn: Jezus Christus, zoon van Maria.
Koran 3:45 (in deze vertaling 3:40) De Bijbel
Ook Lucas en Matteüs vertellen dat Jezus zonder menselijke vader werd geboren uit Maria, door de heilige Geest. Voor christenen betekent dat meer dan een wonder: God zelf komt de wereld binnen.
De Messias, een woord van God
Koran 3:45; 4:171
De Koran noemt Jezus al-Masih, de Messias, en ook 'zijn woord' en 'een geest van Hem'. Die titels krijgt geen andere profeet. Tegelijk zegt de Koran dat Hij 'alleen een gezant' is en vergelijkt hem met Adam, die God ook zonder vader schiep (3:59).
Christus Jezus, de zoon van Maria, is Gods apostel, en zijn woord, dat hij in Maria overbracht, en een geest van hem.
Koran 4:171 (in deze vertaling 4:169) De Bijbel
Johannes noemt Jezus ook het Woord, maar zegt erbij: het Woord was bij God, en het Woord was God, en het werd mens. Dezelfde woorden, een andere betekenis.
Eén God, drie personenTekenen en wonderen
Koran 3:49; 5:110–115; 19:29–33
Als baby spreekt Jezus in de wieg om zijn moeder te verdedigen. Hij geneest blinden en melaatsen en wekt doden op, steeds 'met Gods verlof'. Hij maakt een vogel van klei die gaat vliegen, en op zijn gebed daalt een gedekte tafel uit de hemel.
Ik wil u uit klei een vogel maken, ik zal er op blazen, en hij zal, met Gods verlof, een levende vogel worden, en ik zal den blindgeborene en den melaatsche genezen.
Koran 3:49 (in deze vertaling 3:43) De Bijbel
De genezingen kennen de evangeliën ook. Het verhaal van de vogels van klei staat niet in de Bijbel, maar wel in het Kindheidsevangelie van Thomas uit de tweede eeuw, dat de kerk niet als Schrift aanvaardde.
De andere evangeliënHet Evangelie
Koran 5:46; 57:27
God gaf Jezus de Injil, het Evangelie, met leiding en licht, als bevestiging van de Thora die er al was.
De Bijbel
Voor christenen is het evangelie geen boek dat Jezus ontving, maar het goede nieuws over wie Hij is en wat Hij deed, opgeschreven door zijn leerlingen. Veel moslims denken dat de evangeliën van vandaag niet meer de oorspronkelijke Injil zijn. Wat handschriften daarover laten zien, lees je bij 'Klopt het?'.
Is de Bijbel veranderd?Hij komt terug
Koran 4:159; 43:61
Veel moslims verwachten dat Jezus voor de Laatste Dag terugkomt. Dat steunt vooral op overleveringen buiten de Koran (hadith) en op de uitleg van enkele verzen.
De Bijbel
Ook christenen verwachten zijn terugkomst, en belijden dat Hij komt 'om te oordelen de levenden en de doden'.
Waar ze verschillen
En toch zijn de verschillen groot, en ze gaan over de kern. Eerlijk naast elkaar gezet.
Zoon van God?
Koran 4:171; 19:35; 112:1–4
De Koran wijst stellig af dat God een zoon zou nemen of verwekken, en zegt: 'zeg niet: drie'. God is één, Hij verwekt niet en is niet verwekt.
Het is niet passend voor God dat hij een zoon zou hebben; zulk eene lastering zij verre van hem. Als hij over iets besluit zegt hij slechts: Wees! en het is.
Koran 19:35 (in deze vertaling 19:36) De Bijbel
Hier ligt het grootste verschil. Maar let op wat christenen bedoelen: niet dat God een vrouw nam en een kind verwekte, en ook niet dat er drie goden zijn. Ze belijden één God, en dat de Zoon 'geboren, niet gemaakt' is, van eeuwigheid bij de Vader. Ook christenen zouden een god met een lichamelijke zoon afwijzen.
Eén God, drie personenMaria als godin?
Koran 5:116
God vraagt Jezus of Hij de mensen gezegd heeft Hem en zijn moeder als twee goden naast God te nemen, en Jezus ontkent dat.
O Jezus, zoon van Maria! hebt gij tot de menschen gezegd: Neemt mij en mijne moeder als twee goden naast God?
Koran 5:116 De Bijbel
Christenen herkennen hierin hun geloof niet: de Drie-eenheid is Vader, Zoon en heilige Geest, en Maria is geen God. Katholieken en orthodoxen eren haar hoog, maar aanbidden haar niet. Islamitische en christelijke geleerden bespreken wie dit vers voor ogen had; Draad laat die vraag open.
Eén God, drie personenGekruisigd?
Koran 4:157–158
De Koran zegt dat ze Jezus niet doodden en niet kruisigden, maar dat het hun zo leek, en dat God Hem tot zich opnam. De meeste klassieke uitleggers lazen dit zo dat iemand anders in zijn plaats stierf. Een paar moderne denkers lezen het anders: dat niet zij, maar God het laatste woord had.
Zij sloegen hem niet dood en kruisigden hem niet, maar iemand, die hem geleek, werd in zijne plaats gesteld … God heeft hem tot zich opgenomen.
Koran 4:157–158 (in deze vertaling 4:156) De oude Europese vertalingen schrijven 'iemand die op hem leek' in de tekst zelf. In het Arabisch staat alleen dat het hun zo leek; de vervanging is uitleg. Pickthall vertaalt het letterlijker.
De Bijbel
Voor christenen is het kruis het hart van het evangelie: Christus is gestorven voor onze zonden, is begraven en is opgewekt. Ook historici, gelovig of niet, houden de kruisiging onder Pontius Pilatus voor een van de zekerste feiten over Jezus.
Wat historici wetenDienaar, profeet, of meer?
Koran 4:171; 5:75; 19:30
In de wieg zegt Jezus: ik ben Gods dienaar, Hij heeft mij tot profeet gemaakt. Hij is een gezant, zoals er vóór Hem gezanten waren.
Waarlijk, ik ben Gods dienaar; hij heeft mij het boek gegeven en mij tot een profeet gemaakt.
Koran 19:30 (in deze vertaling 19:31) De Bijbel
Hier raken de twee elkaar verrassend: ook het Nieuwe Testament noemt Jezus dienaar, die 'de gestalte van een dienstknecht' aannam en kwam om te dienen. Maar voor christenen is Hij dienaar én Heer: wie Hem ziet, ziet de Vader.
De belofte van een helper
Koran 61:6
Jezus kondigt een gezant aan die na Hem komt, 'wiens naam Ahmed zal wezen'. Moslims zien daarin Mohammed, en sommigen verbinden dat met de 'Trooster' uit het evangelie van Johannes.
Ik ben Gods gezant, tot u gezonden, om de wet te bevestigen, die voor mij werd geopenbaard, en brengende goede tijdingen nopens een profeet, die na mij zal worden gezonden, en wiens naam Ahmed zal wezen.
Koran 61:6 De Bijbel
In Johannes 14–16 noemt Jezus de Trooster zelf bij naam: 'de heilige Geest', die de Vader zendt, die bij de leerlingen blijft en in hen woont. Christenen lezen die belofte daarom als de komst van de Geest met Pinksteren.
Wie is de heilige Geest?
Met elkaar in gesprek
Gesprekken over Jezus tussen moslims en christenen beginnen best met goed luisteren. Vraag wat Isa voor de ander betekent, en vertel wat Jezus voor jou betekent. Je hoeft het niet eens te worden om elkaar te respecteren. Petrus schreef dat christenen klaar moeten staan om uit te leggen waar hun hoop vandaan komt, 'met zachtmoedigheid en vreze'.
Bronnen
De citaten uit de Koran: De Koran, uitgegeven onder toezicht van dr. S. Keyzer (Rotterdam, 19e eeuw; vrij van rechten). Een oude vertaling, met de spelling van toen. Deze uitgave telt sommige verzen anders; het nummer in die uitgave staat erbij.
Bronnen
- Project Gutenberg, “De Koran, uitgegeven onder toezicht van dr. S. Keyzer (eBook 19786)”
- Wikisource, “Le Koran, traduction de Kazimirski”
- Projekt Gutenberg-DE, “Max Henning, Der Koran”
- Tanzil, “M. M. Pickthall, The Meaning of the Glorious Koran (1930)”
- University of Toronto, Department of Near & Middle Eastern Civilizations, “Todd Lawson, The Crucifixion and the Qur'an (2009)”
- SOAS Research Online, “Review of Todd Lawson, The Crucifixion and the Qur'an (M. Shah)”