1Synu mój! nie zapominaj zakonu mego, a przykazań moich niech strzeże serce twoje. 2Boć długości dni i lat żywota, i pokoju przyczynią. 3Miłosierdzie i prawda niech cię nie opuszczają; uwiąż je u szyi twojej, napisz je na tablicy serca twojego. 4Tedy znajdziesz łaskę i rozum dobry przed oczyma Bożemi i ludzkiemi. 5Ufaj w Panu ze wszystkiego serca twego, a na rozumie twoim nie spolegaj. 6We wszystkich drogach twoich znaj go, a on prostować będzie ścieszki twoje. 7Nie bądź mądrym sam u siebie; ale się bój Pana, a odstąp od złego. 8To będzie zdrowiem żywotowi twemu, a odwilżeniem kościom twoim. 9Czcij Pana z majętności twojej, i z pierwiastek wszystkich dochodów twoich. 10A gumna twoje napełnione będą obfitością, i od wina nowego prasy twoje rozpadać się będą. 11Synu mój! karania Pańskiego nie odrzucaj, i nie uprzykrzaj sobie ćwiczenia jego. 12Bo kogo Pan miłuje, tego karze, a to jako ojciec, który się w synu kocha. 13Błogosławiony człowiek, który znajduje mądrość, i człowiek, który dostanie roztropności. 14Bo lepiej nią kupczyć, niżeli kupczyć srebrem: owszem pożyteczniejszy nad złoto dochód jej. 15Droższa jest nad perły, a wszystkie najmilsze rzeczy twoje nie zrównają się z nią. 16Przedłużenie dni w prawicy jej, a w lewicy jej bogactwa i zacność. 17Drogi jej rozkoszne, i wszystkie ścieszki jej spokojne. 18Drzewem żywota jest tym, którzyby się jej chwycili; a którzy się jej trzymają, są błogosławionymi. 19Pan mądrością ugruntował ziemię, a roztropnością umocnił niebiosa. 20Umiejętnością jego rozstąpiły się przepaści, a obłoki rosą kropią. 21Synu mój! niech to nie odstępuje od oczów twych: strzeż prawdziwej mądrości i roztropności; 22I będą żywotem duszy twojej, a ozdobą szyi twojej. 23Tedy będziesz chodził bezpiecznie droga twoją, a noga twoja nie potknie się. 24Jeźli się układziesz, nie będziesz się lękał; a gdy się uspokoisz, wdzięczny będzie sen twój. 25Nie ulękniesz się strachu nagłego, ani spustoszenia bezbożników, gdy przyjdzie. 26Albowiem Pan będzie ufaniem twojem, a nogi twojej będzie strzegł od samołówki. 27Nie zbraniaj się dobrze czynić potrzebującemu, gdy cię na to stanie, abyś dobrze czynił. 28Nie mów bliźniemu twemu: Idź, a wróć się, a jutroć dam; gdyż to masz u siebie. 29Nie knuj złego przeciwko bliźniemu twemu, gdyż on z tobą dowiernie mieszka. 30Nie wadź się z człowiekiem bez przyczyny, jeźliżeć nic złego nie wyrządził. 31Nie zajrzyj mężowi gwałt czyniącemu, a nie obieraj żadnej drogi jego. 32Albowiem przewrotny jest obrzydliwością przed Panem; ale z szczerymi tajemnica jego; 33Przeklęstwo Pańskie jest w domu niezbożnika; ale przybytkowi sprawiedliwych błogosławi, 34Ponieważ on szydzi z pośmiewców, ale pokornym łaskę daje. 35Mądrzy dziedzicznie sławę osiędą, ale głupi odniosą zelżywość.
1My son, don’t forget my teaching; but let your heart keep my commandments: 2for length of days, and years of life, and peace, will they add to you. 3Don’t let kindness and truth forsake you. Bind them around your neck. Write them on the tablet of your heart. 4So you will find favor, and good understanding in the sight of God and man. 5Trust in Yahweh with all your heart, and don’t lean on your own understanding. 6In all your ways acknowledge him, and he will make your paths straight. 7Don’t be wise in your own eyes. Fear Yahweh, and depart from evil. 8It will be health to your body, and nourishment to your bones. 9Honor Yahweh with your substance, with the first fruits of all your increase: 10so your barns will be filled with plenty, and your vats will overflow with new wine. 11My son, don’t despise Yahweh’s discipline, neither be weary of his reproof: 12for whom Yahweh loves, he reproves; even as a father reproves the son in whom he delights. 13Happy is the man who finds wisdom, the man who gets understanding. 14For her good profit is better than getting silver, and her return is better than fine gold. 15She is more precious than rubies. None of the things you can desire are to be compared to her. 16Length of days is in her right hand. In her left hand are riches and honor. 17Her ways are ways of pleasantness. All her paths are peace. 18She is a tree of life to those who lay hold of her. Happy is everyone who retains her. 19By wisdom Yahweh founded the earth. By understanding, he established the heavens. 20By his knowledge, the depths were broken up, and the skies drop down the dew. 21My son, let them not depart from your eyes. Keep sound wisdom and discretion: 22so they will be life to your soul, and grace for your neck. 23Then you shall walk in your way securely. Your foot won’t stumble. 24When you lie down, you will not be afraid. Yes, you will lie down, and your sleep will be sweet. 25Don’t be afraid of sudden fear, neither of the desolation of the wicked, when it comes: 26for Yahweh will be your confidence, and will keep your foot from being taken. 27Don’t withhold good from those to whom it is due, when it is in the power of your hand to do it. 28Don’t say to your neighbor, “Go, and come again; tomorrow I will give it to you,” when you have it by you. 29Don’t devise evil against your neighbor, since he dwells securely by you. 30Don’t strive with a man without cause, if he has done you no harm. 31Don’t envy the man of violence. Choose none of his ways. 32For the perverse is an abomination to Yahweh, but his friendship is with the upright. 33Yahweh’s curse is in the house of the wicked, but he blesses the habitation of the righteous. 34Surely he mocks the mockers, but he gives grace to the humble. 35The wise will inherit glory, but shame will be the promotion of fools.
1Mijn zoon! vergeet mijn wet niet, maar uw hart beware mijn geboden. 2Want langheid van dagen, en jaren van leven, en vrede zullen zij u vermeerderen. 3Dat de goedertierenheid en de trouw u niet verlaten; bind ze aan uw hals, schrijf zij op de tafel uws harten. 4En vind gunst en goed verstand, in de ogen Gods en der mensen. 5Vertrouw op den HEERE met uw ganse hart, en steun op uw verstand niet. 6Ken Hem in al uw wegen, en Hij zal uw paden recht maken. 7Zijt niet wijs in uw ogen; vrees den HEERE, en wijk van het kwade. 8Het zal een medicijn voor uw navel zijn, en een bevochtiging voor uw beenderen. 9Vereer den HEERE van uw goed, en van de eerstelingen al uwer inkomsten; 10Zo zullen uw schuren met overvloed vervuld worden, en uw perskuipen van most overlopen. 11Mijn zoon! verwerp de tucht des HEEREN niet, en wees niet verdrietig over Zijn kastijding; 12Want de HEERE kastijdt dengene, dien Hij liefheeft, ja, gelijk een vader den zoon, in denwelken hij een welbehagen heeft. 13Welgelukzalig is de mens, die wijsheid vindt, en de mens, die verstandigheid voortbrengt! 14Want haar koophandel is beter dan de koophandel van zilver, en haar inkomst dan het uitgegraven goud. 15Zij is kostelijker dan robijnen en al; wat u lusten mag, is met haar niet te vergelijken. 16Langheid der dagen is in haar rechterhand, in haar linkerhand rijkdom en eer. 17Haar wegen zijn wegen der liefelijkheid, en al haar paden vrede. 18Zij is een boom des levens dengenen, die ze aangrijpen, en elkeen, die ze vasthoudt, wordt gelukzalig. 19De HEERE heeft de aarde door wijsheid gegrond, de hemelen door verstandigheid bereid. 20Door Zijn wetenschap zijn de afgronden gekloofd, en de wolken druipen dauw. 21Mijn zoon! laat ze niet afwijken van uw ogen; bewaar de bestendige wijsheid en bedachtzaamheid. 22Want zij zullen het leven voor uw ziel zijn, en een aangenaamheid voor uw hals. 23Dan zult gij uw weg zeker wandelen, en gij zult uw voet niet stoten. 24Zo gij nederligt, zult gij niet schrikken; maar gij zult nederliggen en uw slaap zal zoet wezen. 25Vrees niet voor haastigen schrik, noch voor de verwoesting der goddelozen, als zij komt. 26Want de HEERE zal met uw hoop wezen, en Hij zal uw voet bewaren van gevangen te worden. 27Onthoud het goed van zijn meesters niet, als het in het vermogen uwer hand is te doen. 28Zeg niet tot uw naaste: Ga heen, en kom weder, en morgen zal ik geven, dewijl het bij u is. 29Smeed geen kwaad tegen uw naaste, aangezien hij met vertrouwen bij u woont. 30Twist met een mens niet zonder oorzaak, zo hij u geen kwaad gedaan heeft. 31Zijt niet nijdig over een man des gewelds, en verkies geen van zijn wegen. 32Want de afwijker is den HEERE een gruwel; maar Zijn verborgenheid is met den oprechte. 33De vloek des HEEREN is in het huis des goddelozen; maar de woning der rechtvaardigen zal Hij zegenen. 34Zekerlijk, de spotters zal Hij bespotten, maar den zachtmoedigen zal Hij genade geven. 35De wijzen zullen eer beerven; maar elkeen der zotten neemt schande op zich.
Numeracja wersetów jest zgodna z wybranym przekładem i w niektórych rozdziałach może się różnić o jeden werset.