Która Biblia?
Jeden Nowy Testament, różne półki z książkami
Wszyscy chrześcijanie czytają tych samych 27 ksiąg Nowego Testamentu. Różnica dotyczy Starego Testamentu: niektóre Kościoły czytają dodatkowe księgi. Wybierz tradycję i zobacz, co stoi na półce.
Objaśnienia fragmentów i ksiąg są na razie tylko po niderlandzku, a tekstu Biblii nie ma jeszcze po polsku (na razie czytasz angielską World English Bible). Sama aplikacja jest po polsku; tłumaczenia pojawią się wkrótce.
Wybierz tradycję
Stary Testament (39)
Dodatkowe księgi
Nowy Testament (27)
73 ksiąg
Kto czyta tę Biblię?
De Rooms-Katholieke Kerk, de grootste christelijke kerk ter wereld.
Dodatkowe księgi
Zeven extra boeken, 'deuterocanoniek' genoemd (van de 'tweede canon'), plus toevoegingen aan Ester en Daniël. Ze staan tussen de andere boeken van het Oude Testament.
Het Concilie van Trente legde deze lijst in 1546 vast, als antwoord op de Reformatie. De boeken werden al eeuwen gelezen in de Griekse en Latijnse Bijbels van de kerk.
- TobitEen vrome familie in ballingschap, een reis en de engel Rafaël.
- JuditEen weduwe redt haar stad van een vijandig leger.
- Wijsheid van SalomoWijsheidsboek in het Grieks, over rechtvaardigheid en onsterfelijkheid.
- Jezus SirachEen grote verzameling spreuken, zoals Spreuken en Prediker.
- BaruchToegeschreven aan de schrijver van Jeremia, met de 'Brief van Jeremia'.
- 1–2 MakkabeeënDe opstand van de Makkabeeën tegen Antiochus IV, 2e eeuw v.Chr.
Która księga gdzie stoi?
66 ksiąg Biblii protestanckiej jest w każdej chrześcijańskiej Biblii. Oto księgi, którymi się różnią.
| Księga | Protestants | Rooms-katholiek | Oosters-orthodox | Ethiopisch-orthodox | King James (1611) |
|---|---|---|---|---|---|
| TobitEen vrome familie in ballingschap, een reis en de engel Rafaël. | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | W Biblii | W osobnej części |
| JuditEen weduwe redt haar stad van een vijandig leger. | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | W Biblii | W osobnej części |
| Wijsheid van SalomoWijsheidsboek in het Grieks, over rechtvaardigheid en onsterfelijkheid. | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | W Biblii | W osobnej części |
| Jezus SirachEen grote verzameling spreuken, zoals Spreuken en Prediker. | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | W Biblii | W osobnej części |
| BaruchToegeschreven aan de schrijver van Jeremia, met de 'Brief van Jeremia'. | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | W Biblii | W osobnej części |
| 1–2 MakkabeeënDe opstand van de Makkabeeën tegen Antiochus IV, 2e eeuw v.Chr. | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | Nieuwzględniona | W osobnej części |
| 1 EsdrasEen andere vertelling van het einde van Kronieken en van Ezra. | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | Nieuwzględniona | W osobnej części |
| Gebed van ManasseHet berouwvolle gebed van koning Manasse (vgl. 2 Kron. 33). | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | Nieuwzględniona | W osobnej części |
| 3 MakkabeeënEen verhaal over vervolging in Egypte, ondanks de naam niet over de Makkabeeën. | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona |
| Psalm 151Een korte psalm over David als herdersjongen die Goliat verslaat. | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | W Biblii | Nieuwzględniona |
| 1 HenochVisioenen van Henoch; Judas citeert eruit (Judas 14–15). | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | Nieuwzględniona |
| JubileeënGenesis en het begin van Exodus opnieuw verteld, in perioden van 49 jaar. | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | Nieuwzględniona |
| 1–3 MeqabyanEthiopische boeken over trouw en verzet; niet dezelfde als 1–2 Makkabeeën. | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | Nieuwzględniona | W Biblii | Nieuwzględniona |
- W Biblii
- W osobnej części
- Nieuwzględniona
Jak powstała lista
Kościół nie „stworzył” Biblii, lecz rozpoznał, które księgi przyjął jako Słowo Boże. Kilka kamieni milowych:
- ca. 30–100
De eerste christenen
Jezus en de apostelen lezen 'de Schriften', het Oude Testament. De evangeliën en brieven worden geschreven en gaan van gemeente naar gemeente.
- ca. 140
Marcion
Marcion wil het Oude Testament schrappen en houdt alleen een ingekort Lucas en tien brieven van Paulus over. De kerk wijst dat af: het Oude Testament hoort erbij.
- ca. 180
Ireneüs: vier evangeliën
Bisschop Ireneüs van Lyon verdedigt dat er precies vier evangeliën zijn: Matteüs, Marcus, Lucas en Johannes, tegenover gnostische geschriften.
- 367
Athanasius
In zijn paasbrief noemt bisschop Athanasius van Alexandrië precies de 27 boeken van het Nieuwe Testament die alle christenen vandaag lezen.
- 393–397
Hippo en Carthago
Kerkvergaderingen in Noord-Afrika, met Augustinus, bevestigen dezelfde lijst voor de westerse kerk.
- ca. 405
Hiëronymus en de Vulgaat
Hiëronymus vertaalt de Bijbel in het Latijn. Hij twijfelt aan de extra boeken en noemt ze apart, maar ze blijven in de kerk gelezen.
- 1534
Luther
Luthers Duitse Bijbel zet de apocriefe boeken apart: 'niet gelijk aan de heilige Schrift, maar toch nuttig en goed om te lezen'.
- 1546
Concilie van Trente
De Rooms-Katholieke Kerk legt haar lijst van 73 boeken vast, met de deuterocanonieke boeken.
- 1611
King James
De Engelse Bijbel verschijnt, met de apocriefe boeken in een apart deel.
- 1637
Statenvertaling
De Nederlandse Bijbel van de Synode van Dordrecht; de apocriefe boeken staan achterin, met een waarschuwing.
Poza Biblią
Z pierwszych wieków zachowały się też inne pisma. Niektóre ceniono, inne odrzucano. Żaden Kościół chrześcijański nie włączył ich do Biblii.
Thomasevangelie
2e eeuw; gevonden in 1945 bij Nag Hammadi (Egypte)
Een verzameling van 114 uitspraken van Jezus, zonder verhaal over zijn dood en opstanding. Een deel lijkt op de evangeliën, een deel draagt gnostische trekken: verlossing door geheime kennis. De kerk heeft het nooit als Schrift gelezen.
Gnostische geschriften
2e–4e eeuw
Het gnosticisme leerde dat de materiële wereld slecht is en dat redding komt door verborgen kennis ('gnosis'). Daarmee werd ook ontkend dat God echt mens werd in Jezus. Kerkvaders als Ireneüs schreven ertegen; teksten als het Evangelie van Judas en het Evangelie van de Waarheid bleven buiten de Bijbel.
Herder van Hermas
2e eeuw
Een geliefd boek met visioenen en oproepen tot bekering, in sommige oude Bijbelhandschriften meegeschreven. Het werd gelezen en gewaardeerd, maar niet als apostolisch beschouwd en dus niet opgenomen.
Didachè en 1 Clemens
ca. 90–120
Een handleiding voor de eerste gemeenten en een brief van de gemeente van Rome aan die van Korinte. Waardevolle vroegchristelijke bronnen, maar geen apostelen als schrijvers.
Której Biblii używa Nić?
Nić korzysta z 66 ksiąg Biblii protestanckiej: ksiąg, które wszyscy chrześcijanie razem czytają jako Pismo. O pozostałych księgach opowiadamy uczciwie i z szacunkiem dla Kościołów, które je czytają.