1Wino czyni pośmiewcę, a napój mocny zwajcę; przetoż każdy, co się w nim kocha, nie bywa mądrym. 2Strach królewski jest jako, ryk lwięcia; kto go rozgniewa, grzeszy przeciwko duszy swojej. 3Uczciwa rzecz każdemu, poprzestać zwady; ale głupim jest, co się w nią wdaje. 4Dla zimna leniwy nie orze; przetoż żebrać będzie we żniwa, ale nic nie otrzyma. 5Rada w sercu męża jest jako woda głęboka: jednak mąż rozumny naczerpnie jej. 6Większa część ludzi przechwala się uczynnością swoją; ale w samej rzeczy, któż takiego znajdzie? 7Sprawiedliwy chodzi w uprzejmości swojej; błogosławieni synowie jego po nim. 8Król siedząc na stolicy sądowej rozgania oczyma swemi wszystko złe. 9Któż rzecze: Oczyściłem serce moje? czystym jest od grzechu mego? 10Dwojaki gwicht i dwojaka miara, to oboje obrzydliwością jest Panu. 11Po zabawach swych poznane bywa i dziecię, jeźli czysty i prawy uczynek jego. 12Ucho, które słyszy, i oko, które widzi, Pan to oboje uczynił. 13Nie kochaj się w spaniu, byś snać nie zubożał, otwórz oczy swoje, a nasycisz się chlebem. 14Złe to, złe to, mówi ten, co kupuje, a odszedłszy, ali się chlubi. 15Wargi umiejętne są jako złoto i obfitość pereł, i kosztowne klejnoty. 16Weźmij szatę tego, któryć ręczył za obcego; a od tego, który ręczył za cudzoziemkę, weźmij zastaw jego. 17Smaczny jest drugiemu chleb kłamstwa; ale potem piaskiem napełnione będą usta jego. 18Myśli radami utwierdzaj, a wojnę prowadź opatrznie. 19Kto objawia tajemnicę, zdradliwie się obchodzi; przetoż z tymy, którzy pochlebiają wargami swemi, nie miej towarzystwa. 20Kto złorzeczy ojcu swemu albo matce swojej, zgaśnie pochodnia jego w gęstych ciemnościach. 21Dziedzictwu prędko z początku nabytemu naostatek błogosławić nie będą. 22Nie mów: Oddam złem. Oczekuj na Pana, a wybawi cię. 23Obrzydliwością Panu dwojaki gwicht, a szale fałszywe nie podobają mu się. 24Od Pana bywają sprawowane drogi męża; ale człowiek jakoż zrozumie drogę jego? 25Pożreć rzecz poświęconą, jest człowiekowi sidłem; a poślubiwszy co, tego zaś szukać, jakoby tego ujść. 26Król mądry rozprasza niezbożnych, i przywodzi na nich pomstę. 27Dusza ludzka jest pochodnią Pańską, która doświadcza wszystkich skrytości wnętrznych. 28Miłosierdzie i prawda króla strzegą, a stolica jego miłosierdziem wsparta bywa. 29Ozdoba młodzieńców jest siła ich, a sędziwość poczciwością starców. 30Złemu są lekarstwem siności ran, i razy przenikające do wnętrzności żywota jego.
1Wine is a mocker, and beer is a brawler. Whoever is led astray by them is not wise. 2The terror of a king is like the roaring of a lion. He who provokes him to anger forfeits his own life. 3It is an honor for a man to keep aloof from strife; but every fool will be quarreling. 4The sluggard will not plow by reason of the winter; therefore he shall beg in harvest, and have nothing. 5Counsel in the heart of man is like deep water; but a man of understanding will draw it out. 6Many men claim to be men of unfailing love, but who can find a faithful man? 7A righteous man walks in integrity. Blessed are his children after him. 8A king who sits on the throne of judgment scatters away all evil with his eyes. 9Who can say, “I have made my heart pure. I am clean and without sin?” 10Differing weights and differing measures, both of them alike are an abomination to Yahweh. 11Even a child makes himself known by his doings, whether his work is pure, and whether it is right. 12The hearing ear, and the seeing eye, Yahweh has made even both of them. 13Don’t love sleep, lest you come to poverty. Open your eyes, and you shall be satisfied with bread. 14“It’s no good, it’s no good,” says the buyer; but when he is gone his way, then he boasts. 15There is gold and abundance of rubies; but the lips of knowledge are a rare jewel. 16Take the garment of one who puts up collateral for a stranger; and hold him in pledge for a wayward woman. 17Fraudulent food is sweet to a man, but afterwards his mouth is filled with gravel. 18Plans are established by advice; by wise guidance you wage war! 19He who goes about as a tale-bearer reveals secrets; therefore don’t keep company with him who opens wide his lips. 20Whoever curses his father or his mother, his lamp shall be put out in blackness of darkness. 21An inheritance quickly gained at the beginning, won’t be blessed in the end. 22Don’t say, “I will pay back evil.” Wait for Yahweh, and he will save you. 23Yahweh detests differing weights, and dishonest scales are not pleasing. 24A man’s steps are from Yahweh; how then can man understand his way? 25It is a snare to a man to make a rash dedication, then later to consider his vows. 26A wise king winnows out the wicked, and drives the threshing wheel over them. 27The spirit of man is Yahweh’s lamp, searching all his innermost parts. 28Love and faithfulness keep the king safe. His throne is sustained by love. 29The glory of young men is their strength. The splendor of old men is their gray hair. 30Wounding blows cleanse away evil, and beatings purge the innermost parts.
1De wijn is een spotter, de sterke drank is woelachtig; al wie daarin dwaalt, zal niet wijs zijn. 2De schrik des konings is als het brullen eens jongen leeuws; die zich tegen hem vergramt, zondigt tegen zijn ziel. 3Het is eer voor een man, van twist af te blijven; maar ieder dwaas zal er zich in mengen. 4Om den winter zal de luiaard niet ploegen; daarom zal hij bedelen in den oogst, maar er zal niet zijn. 5De raad in het hart eens mans is als diepe wateren; maar een man van verstand zal dien uithalen. 6Elk van de menigte der mensen roept zijn weldadigheid uit; maar wie zal een recht trouwen man vinden? 7De rechtvaardige wandelt steeds in zijn oprechtheid; welgelukzalig zijn zijn kinderen na hem. 8Een koning, zittende op den troon des gerichts, verstrooit alle kwaad met zijn ogen. 9Wie kan zeggen: Ik heb mijn hart gezuiverd, ik ben rein van mijn zonde? 10Tweeerlei weegsteen, tweeerlei efa is den HEERE een gruwel, ja die beide. 11Een jongen zal ook door zijn handelingen zich bekend maken, of zijn werk zuiver, en of het recht zal wezen. 12Een horend oor, en een ziend oog heeft de HEERE gemaakt, ja, die beide. 13Heb den slaap niet lief, opdat gij niet arm wordt; open uw ogen, verzadig u met brood. 14Het is kwaad, het is kwaad! zal de koper zeggen; maar als hij weggegaan is, dan zal hij zich beroemen. 15Goud is er, en menigte van robijnen; maar de lippen de wetenschap zijn een kostelijk kleinood. 16Als iemand voor een vreemde borg geworden is, neem zijn kleed; en pand hem voor de onbekenden. 17Het brood der leugen is den mens zoet; maar daarna zal zijn mond vol van zandsteentjes worden. 18Elke gedachte wordt door raad bevestigd, daarom voer oorlog met wijze raadslagen. 19Die als een achterklapper wandelt, openbaart het heimelijke; vermeng u dan niet met hem, die met zijn lippen verlokt. 20Wie zijn vader of zijn moeder vloekt, diens lamp zal uitgeblust worden in zwarte duisternis. 21Als een erfenis in het eerste verhaast wordt, zo zal haar laatste niet gezegend worden. 22Zeg niet: Ik zal het kwaad vergelden; wacht op den HEERE, en Hij zal u verlossen. 23Tweeerlei weegsteen is den HEERE een gruwel, en de bedriegelijke weegschaal is niet goed. 24De treden des mans zijn van den HEERE; hoe zou dan een mens zijn weg verstaan? 25Het is een strik des mensen, dat hij het heilige verslindt, en na gedane geloften, onderzoek te doen. 26Een wijs koning verstrooit de goddelozen, en hij brengt het rad over hen. 27De ziel des mensen is een lamp des HEEREN, doorzoekende al de binnenkameren des buiks. 28Weldadigheid en waarheid bewaren den koning; en door weldadigheid ondersteunt hij zijn troon. 29Der jongelingen sieraad is hun kracht, en der ouden heerlijkheid is de grijsheid. 30Gezwellen der wonde zijn in den boze een zuivering, mitsgaders de slagen van het binnenste des buiks.
Numeracja wersetów jest zgodna z wybranym przekładem i w niektórych rozdziałach może się różnić o jeden werset.