Proverbes 25

1Voici encore des Proverbes de Salomon, recueillis par les gens d’Ézéchias, roi de Juda. 2La gloire de Dieu, c’est de cacher les choses ; La gloire des rois, c’est de sonder les choses. 3Les cieux dans leur hauteur, la terre dans sa profondeur, Et le cœur des rois, sont impénétrables. 4Ote de l’argent les scories, Et il en sortira un vase pour le fondeur. 5Ote le méchant de devant le roi, Et son trône s’affermira par la justice. 6Ne t’élève pas devant le roi, Et ne prends pas la place des grands ; 7Car il vaut mieux qu’on te dise : Monte-ici ! Que si l’on t’abaisse devant le prince que tes yeux voient. 8Ne te hâte pas d’entrer en contestation, De peur qu’à la fin tu ne saches que faire, Lorsque ton prochain t’aura outragé. 9Défends ta cause contre ton prochain, Mais ne révèle pas le secret d’un autre, 10De peur qu’en l’apprenant il ne te couvre de honte, Et que ta mauvaise renommée ne s’efface pas. 11Comme des pommes d’or sur des ciselures d’argent, Ainsi est une parole dite à propos. 12Comme un anneau d’or et une parure d’or fin, Ainsi pour une oreille docile est le sage qui réprimande. 13Comme la fraîcheur de la neige au temps de la moisson, Ainsi est un messager fidèle pour celui qui l’envoie ; Il restaure l’âme de son maître. 14Comme des nuages et du vent sans pluie, Ainsi est un homme se glorifiant à tort de ses libéralités. 15Par la lenteur à la colère on fléchit un prince, Et une langue douce peut briser des os. 16Si tu trouves du miel, n’en mange que ce qui te suffit, De peur que tu n’en sois rassasié et que tu ne le vomisses. 17Mets rarement le pied dans la maison de ton prochain, De peur qu’il ne soit rassasié de toi et qu’il ne te haïsse. 18Comme une massue, une épée et une flèche aiguë, Ainsi est un homme qui porte un faux témoignage contre son prochain. 19Comme une dent cassée et un pied qui chancelle, Ainsi est la confiance en un perfide au jour de la détresse. 20Oter son vêtement dans un jour froid, Répandre du vinaigre sur du nitre, C’est dire des chansons à un cœur attristé. 21Si ton ennemi a faim, donne-lui du pain à manger ; S’il a soif, donne-lui de l’eau à boire. 22Car ce sont des charbons ardents que tu amasses sur sa tête, Et l’Éternel te récompensera. 23Le vent du nord enfante la pluie, Et la langue mystérieuse un visage irrité. 24Mieux vaut habiter à l’angle d’un toit, Que de partager la demeure d’une femme querelleuse. 25Comme de l’eau fraîche pour une personne fatiguée, Ainsi est une bonne nouvelle venant d’une terre lointaine. 26Comme une fontaine troublée et une source corrompue, Ainsi est le juste qui chancelle devant le méchant. 27Il n’est pas bon de manger beaucoup de miel, Mais rechercher la gloire des autres est un honneur. 28Comme une ville forcée et sans murailles, Ainsi est l’homme qui n’est pas maître de lui-même.

1These also are proverbs of Solomon, which the men of Hezekiah king of Judah copied out. 2It is the glory of God to conceal a thing, but the glory of kings is to search out a matter. 3As the heavens for height, and the earth for depth, so the hearts of kings are unsearchable. 4Take away the dross from the silver, and material comes out for the refiner; 5Take away the wicked from the king’s presence, and his throne will be established in righteousness. 6Don’t exalt yourself in the presence of the king, or claim a place among great men; 7for it is better that it be said to you, “Come up here,” than that you should be put lower in the presence of the prince, whom your eyes have seen. 8Don’t be hasty in bringing charges to court. What will you do in the end when your neighbor shames you? 9Debate your case with your neighbor, and don’t betray the confidence of another; 10lest one who hears it put you to shame, and your bad reputation never depart. 11A word fitly spoken is like apples of gold in settings of silver. 12As an earring of gold, and an ornament of fine gold, so is a wise reprover to an obedient ear. 13As the cold of snow in the time of harvest, so is a faithful messenger to those who send him; for he refreshes the soul of his masters. 14As clouds and wind without rain, so is he who boasts of gifts deceptively. 15By patience a ruler is persuaded. A soft tongue breaks the bone. 16Have you found honey? Eat as much as is sufficient for you, lest you eat too much, and vomit it. 17Let your foot be seldom in your neighbor’s house, lest he be weary of you, and hate you. 18A man who gives false testimony against his neighbor is like a club, a sword, or a sharp arrow. 19Confidence in someone unfaithful in time of trouble is like a bad tooth, or a lame foot. 20As one who takes away a garment in cold weather, or vinegar on soda, so is one who sings songs to a heavy heart. 21If your enemy is hungry, give him food to eat. If he is thirsty, give him water to drink: 22for you will heap coals of fire on his head, and Yahweh will reward you. 23The north wind produces rain: so a backbiting tongue brings an angry face. 24It is better to dwell in the corner of the housetop, than to share a house with a contentious woman. 25Like cold water to a thirsty soul, so is good news from a far country. 26Like a muddied spring, and a polluted well, so is a righteous man who gives way before the wicked. 27It is not good to eat much honey; nor is it honorable to seek one’s own honor. 28Like a city that is broken down and without walls is a man whose spirit is without restraint.

1Dit zijn ook spreuken van Salomo, die de mannen van Hizkia, den koning van Juda, uitgeschreven hebben. 2Het is Gods eer een zaak te verbergen; maar de eer der koningen een zaak te doorgronden. 3Aan de hoogte des hemels, en aan de diepte der aarde, en aan het hart der koningen is geen doorgronding. 4Doe het schuim van het zilver weg, en er zal een vat voor den smelter uitkomen; 5Doe den goddelozen weg van het aangezicht des konings, en zijn troon zal door gerechtigheid bevestigd worden. 6Praal niet voor het aangezicht des konings, en sta niet in de plaats der groten; 7Want het is beter, dat men tot u zegge: Kom hier bovenaan, dan dat men u vernedere voor het aangezicht eens prinsen, dien uw ogen gezien hebben. 8Vaar niet haastelijk voort om te twisten, opdat gij misschien in het laatste daarvan niet wat doet, als uw naaste u zou mogen beschaamd hebben. 9Twist uw twistzaak met uw naaste; maar openbaar het heimelijke van een ander niet; 10Opdat degene, die het hoort, u niet smade; want uw kwaad gerucht zou niet afgekeerd worden. 11Een rede, op zijn pas gesproken, is als gouden appelen in zilveren gebeelde schalen. 12Een wijs bestraffer bij een horend oor, is een gouden oorsiersel, en een halssieraad van het fijnste goud. 13Een trouw gezant is dengenen, die hem zenden, als de koude der sneeuw ten dage des oogstes; want hij verkwikt zijns heren ziel. 14Een man, die zichzelven beroemt over een valse gift, is als wolken en wind, waar geen regen bij is. 15Een overste wordt door lankmoedigheid overreed; en een zachte tong breekt het gebeente. 16Hebt gij honig gevonden, eet dat u genoeg is; opdat gij misschien daarvan niet zat wordt, en dien uitspuwt. 17Spaar uw voet van het huis uws naasten, opdat hij niet zat van u worde, en u hate. 18Een man, tegen zijn naaste een valse getuigenis sprekende, is een hamer, en zwaard, en scherpe pijl. 19Het vertrouwen op een trouweloze, ten dage der benauwdheid, is als een gebroken tand en verstuikte voet. 20Die liederen zingt bij een treurig hart, is gelijk hij, die een kleed aflegt ten dage der koude, en edik op salpeter. 21Indien dengene, die u haat, hongert, geef hem brood te eten; en zo hij dorstig is, geef hem water te drinken; 22Want gij zult vurige kolen op zijn hoofd hopen, en de HEERE zal het u vergelden. 23De noordenwind verdrijft den regen, en een vergramd aangezicht de verborgen tong. 24Het is beter te wonen op een hoek van het dak, dan met een kijfachtige huisvrouw, en dat in een huis van gezelschap. 25Een goede tijding uit een ver land is als koud water op een vermoeide ziel. 26De rechtvaardige, wankelende voor het aangezicht des goddelozen, is een beroerde fontein, en verdorven springader. 27Veel honigs te eten is niet goed; maar de onderzoeking van de heerlijkheid van zulke dingen is eer. 28Een man, die zijn geest niet wederhouden kan, is een opengebrokene stad zonder muur.