Παροιμίες 22

1Προτιμότερον όνομα καλόν παρά πλούτη μεγάλα, χάρις αγαθή παρά αργύριον και χρυσίον. 2Πλούσιος και πτωχός συναπαντώνται· ο Κύριος είναι ο Ποιητής αμφοτέρων τούτων. 3Ο φρόνιμος προβλέπει το κακόν και κρύπτεται· οι άφρονες όμως προχωρούσι και τιμωρούνται. 4Η αμοιβή της ταπεινώσεως και του φόβου του Κυρίου είναι πλούτος και δόξα και ζωή. 5Τρίβολοι και παγίδες είναι εν τη οδώ του σκολιού· όστις φυλάττει την ψυχήν αυτού, θέλει είσθαι μακράν απ' αυτών. 6Δίδαξον το παιδίον εν αρχή της οδού αυτού· και δεν θέλει απομακρυνθή απ' αυτής ουδέ όταν γηράση. 7Ο πλούσιος εξουσιάζει τους πτωχούς· και ο δανειζόμενος είναι δούλος του δανείζοντος. 8Ο σπείρων ανομίαν θέλει θερίσει συμφοράς· και η ράβδος της ύβρεως αυτού θέλει εκλείψει. 9Ο έχων όμμα αγαθόν θέλει ευλογηθή· διότι δίδει εκ του άρτου αυτού εις τον πτωχόν. 10Εκδίωξον τον χλευαστήν και θέλει συνεξέλθει η φιλονεικία, και η έρις και η ύβρις θέλουσι παύσει. 11Όστις αγαπά την καθαρότητα της καρδίας, διά την χάριν των χειλέων αυτού ο βασιλεύς θέλει είσθαι φίλος αυτού. 12Οι οφθαλμοί του Κυρίου περιφρουρούσι την γνώσιν· ανατρέπει δε τας υποθέσεις του παρανόμου. 13Ο οκνηρός λέγει, Λέων είναι έξω· εν τω μέσω των πλατειών θέλω φονευθή. 14Στόμα γυναικός αλλοτρίας είναι λάκκος βαθύς· ο μισούμενος υπό Κυρίου θέλει εμπέσει εις αυτόν. 15Η ανοησία είναι συνδεδεμένη μετά της καρδίας του παιδίου· η ράβδος της παιδείας θέλει αποχωρίσει αυτήν απ' αυτού. 16Όστις καταθλίβει τον πτωχόν διά να αυξήση τα πλούτη αυτού, και όστις δίδει εις τον πλούσιον, θέλει ελθεί βεβαίως εις ένδειαν. 17Κλίνον το ωτίον σου και άκουε τους λόγους των σοφών, και προσκόλλησον την καρδίαν σου εις την γνώσιν μου· 18διότι είναι τερπνοί, εάν φυλάττη αυτούς εν τη καρδία σου· και θέλουσι συναρμόζεσθαι ομού επί των χειλέων σου. 19Διά να ήναι το θάρρος σου επί τον Κύριον, εδίδαξα ταύτα εις σε την ημέραν ταύτην, μάλιστα εις σε. 20Δεν έγραψα εις σε πολλάκις διά συμβουλών και γνώσεων, 21διά να σε κάμω να γνωρίσης την βεβαιότητα των λόγων της αληθείας, ώστε να αποκρίνησαι λόγους αληθείας προς τους εξαποστέλλοντάς σε; 22Μη γυμνόνης τον πτωχόν, διότι είναι πτωχός· μηδέ κατάθλιβε εις την πύλην τον δυστυχούντα· 23διότι ο Κύριος θέλει εκδικάσει την δίκην αυτών· και θέλει γυμνώσει την ψυχήν των γυμνωσάντων αυτούς. 24Μη κάμνε φιλίαν μετά ανθρώπου θυμώδους· και μετά ανθρώπου οργίλου μη συμπεριπάτει· 25μήποτε μάθης τας οδούς αυτού, και λάβης παγίδα εις την ψυχήν σου. 26Μη έσο εκ των διδόντων χείρα, εκ των εγγυωμένων διά χρέη. 27Εάν δεν έχης πόθεν να πληρώσης, διά τι να πάρωσι την κλίνην σου υποκάτωθέν σου; 28Μη μετακίνει όρια αρχαία, τα οποία έθεσαν οι πατέρες σου. 29Είδες άνθρωπον επιτήδειον εις τα έργα αυτού; αυτός θέλει παρασταθή ενώπιον βασιλέων· δεν θέλει παρασταθή ενώπιον ουτιδανών.

1A good name is more desirable than great riches, and loving favor is better than silver and gold. 2The rich and the poor have this in common: Yahweh is the maker of them all. 3A prudent man sees danger, and hides himself; but the simple pass on, and suffer for it. 4The result of humility and the fear of Yahweh is wealth, honor, and life. 5Thorns and snares are in the path of the wicked: whoever guards his soul stays from them. 6Train up a child in the way he should go, and when he is old he will not depart from it. 7The rich rule over the poor. The borrower is servant to the lender. 8He who sows wickedness reaps trouble, and the rod of his fury will be destroyed. 9He who has a generous eye will be blessed; for he shares his food with the poor. 10Drive out the mocker, and strife will go out; yes, quarrels and insults will stop. 11He who loves purity of heart and speaks gracefully is the king’s friend. 12The eyes of Yahweh watch over knowledge; but he frustrates the words of the unfaithful. 13The sluggard says, “There is a lion outside! I will be killed in the streets!” 14The mouth of an adulteress is a deep pit: he who is under Yahweh’s wrath will fall into it. 15Folly is bound up in the heart of a child: the rod of discipline drives it far from him. 16Whoever oppresses the poor for his own increase and whoever gives to the rich, both come to poverty. 17Turn your ear, and listen to the words of the wise. Apply your heart to my teaching. 18For it is a pleasant thing if you keep them within you, if all of them are ready on your lips. 19That your trust may be in Yahweh, I teach you today, even you. 20Haven’t I written to you thirty excellent things of counsel and knowledge, 21To teach you truth, reliable words, to give sound answers to the ones who sent you? 22Don’t exploit the poor, because he is poor; and don’t crush the needy in court; 23for Yahweh will plead their case, and plunder the life of those who plunder them. 24Don’t befriend a hot-tempered man, and don’t associate with one who harbors anger: 25lest you learn his ways, and ensnare your soul. 26Don’t you be one of those who strike hands, of those who are collateral for debts. 27If you don’t have means to pay, why should he take away your bed from under you? 28Don’t move the ancient boundary stone, which your fathers have set up. 29Do you see a man skilled in his work? He will serve kings. He won’t serve obscure men.

1De naam is uitgelezener dan grote rijkdom, de goede gunst dan zilver en dan goud. 2Rijken en armen ontmoeten elkander; de HEERE heeft hen allen gemaakt. 3Een kloekzinnig mens ziet het kwaad, en verbergt zich; maar de slechten gaan henen door, en worden gestraft. 4Het loon der nederigheid, met de vreze des HEEREN, is rijkdom, en eer, en leven. 5Doornen en strikken, zijn in den weg des verkeerden; die zijn ziel bewaart, zal zich verre van die maken. 6Leer den jongen de eerste beginselen naar den eis zijns wegs; als hij ook oud zal geworden zijn, zal hij daarvan niet afwijken. 7De rijke heerst over de armen; en die ontleent, is des leners knecht. 8Die onrecht zaait, zal moeite maaien; en de roede zijner verbolgenheid zal een einde nemen. 9Die goed van oog is, die zal gezegend worden; want hij heeft van zijn brood den armen gegeven. 10Drijf den spotter uit, en het gekijf zal weggaan, en het geschil met de schande zal ophouden. 11Die de reinheid des harten liefheeft, wiens lippen aangenaam zijn, diens vriend is de koning. 12De ogen des HEEREN bewaren de wetenschap; maar de zaken des trouwelozen zal Hij omkeren. 13De luiaard zegt: Er is een leeuw buiten; ik mocht op het midden der straten gedood worden! 14De mond der vreemde vrouwen is een diepe gracht; op welken de HEERE vergramd is, zal daarin vallen. 15De dwaasheid is in het hart des jongen gebonden; de roede der tucht zal ze verre van hem wegdoen. 16Die den arme verdrukt, om het zijne te vermeerderen, en den rijke geeft, komt zekerlijk tot gebrek. 17Neig uw oor, en hoor de woorden der wijzen, en stel uw hart tot mijn wetenschap; 18Want het is liefelijk, als gij die in uw binnenste bewaart; zij zullen samen op uw lippen gepast worden. 19Opdat uw vertrouwen op den HEERE zij, maak ik u die heden bekend; gij ook maak ze bekend. 20Heb ik u niet heerlijke dingen geschreven van allerlei raad en wetenschap? 21Om u bekend te maken de zekerheid van de redenen der waarheid; opdat gij de redenen der waarheid antwoorden moogt dengenen, die u zenden. 22Beroof den arme niet, omdat hij arm is; en verbrijzel den ellendige niet in de poort. 23Want de HEERE zal hun twistzaak twisten, en Hij zal dengenen, die hen beroven, de ziel roven. 24Vergezelschap u niet met een grammoedige, en ga niet om met een zeer grimmig man; 25Opdat gij zijn paden niet leert, en een strik over uw ziel haalt. 26Wees niet onder degenen, die in de hand klappen, onder degenen, die voor schulden borg zijn. 27Zo gij niet hadt om te betalen, waarom zou men uw bed van onder u wegnemen? 28Zet de oude palen niet terug, die uw vaderen gemaakt hebben. 29Hebt gij een man gezien, die vaardig in zijn werk is? Hij zal voor het aangezicht der koningen gesteld worden; voor het aangezicht der ongeachte lieden zal hij niet gesteld worden.