Παροιμίες 15

1Η γλυκεία απόκρισις καταπραΰνει θυμόν· αλλ' ο λυπηρός λόγος διεγείρει οργήν. 2Η γλώσσα των σοφών καλλωπίζει την γνώσιν· το στόμα δε των αφρόνων εξερεύγεται μωρίαν. 3Οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι εν παντί τόπω, παρατηρούντες κακούς και αγαθούς. 4Η υγιαίνουσα γλώσσα είναι δένδρον ζωής· η δε διεστραμμένη, σύντριψις εις το πνεύμα. 5Ο άφρων καταφρονεί την διδασκαλίαν του πατρός αυτού· ο δε φυλάττων έλεγχον είναι φρόνιμος. 6Εν τω οίκω του δικαίου είναι θησαυρός πολύς· εις δε το εισόδημα του ασεβούς διασκορπισμός. 7Τα χείλη των σοφών διαδίδουσι γνώσιν· αλλ' η καρδία των αφρόνων δεν είναι ούτως. 8Η θυσία των ασεβών είναι βδέλυγμα εις τον Κύριον· αλλ' η δέησις των ευθέων ευπρόσδεκτος εις αυτόν. 9Βδέλυγμα είναι εις τον Κύριον η οδός του ασεβούς· αγαπά δε τον θηρεύοντα την δικαιοσύνην. 10Η διδασκαλία είναι δυσάρεστος εις τον εγκαταλείποντα την οδόν· ο μισών τον έλεγχον θέλει τελευτήσει. 11Ο άδης και η απώλεια είναι έμπροσθεν του Κυρίου· πόσω μάλλον αι καρδίαι των υιών των ανθρώπων; 12Ο χλευαστής δεν αγαπά τον ελέγχοντα αυτόν, ουδέ θέλει υπάγει προς τους σοφούς. 13Καρδία ευφραινομένη ιλαρύνει το πρόσωπον· υπό δε της λύπης της καρδίας καταθλίβεται το πνεύμα. 14Η καρδία του συνετού ζητεί γνώσιν· το δε στόμα των αφρόνων βόσκει μωρίαν. 15Πάσαι αι ημέραι του τεθλιμμένου είναι κακαί· ο δε ευφραινόμενος την καρδίαν έχει ευωχίαν παντοτεινήν. 16Καλήτερον το ολίγον εν φόβω Κυρίου, παρά θησαυροί πολλοί και ταραχή εν αυτοίς. 17Καλήτερον ξενισμός λαχάνων μετά αγάπης, παρά μόσχος σιτευτός μετά μίσους. 18Ο θυμώδης άνθρωπος διεγείρει μάχας· ο δε μακρόθυμος καταπαύει έριδας. 19Η οδός του οκνηρού είναι ως πεφραγμένη από ακάνθας· αλλ' η οδός των ευθέων είναι εξωμαλισμένη. 20Υιός σοφός ευφραίνει πατέρα· ο δε μωρός άνθρωπος καταφρονεί την μητέρα αυτού. 21Η μωρία είναι χαρά εις τον ενδεή φρενών· ο δε συνετός άνθρωπος περιπατεί ορθώς. 22Όπου συμβούλιον δεν υπάρχει, οι σκοποί ματαιόνονται· εν δε τω πλήθει των συμβούλων στερεόνονται. 23Χαρά εις τον άνθρωπον διά την απόκρισιν του στόματος αυτού, και λόγος εν καιρώ, πόσον καλός είναι. 24Η οδός της ζωής εις τον συνετόν είναι προς τα άνω, διά να εκκλίνη από του άδου κάτω. 25Ο Κύριος καταστρέφει τον οίκον των υπερηφάνων· στερεόνει δε το όριον της χήρας. 26Οι λογισμοί του πονηρού είναι βδέλυγμα εις τον Κύριον· των δε καθαρών οι λόγοι ευάρεστοι. 27Ο δωρολήπτης ταράττει τον οίκον αυτού· αλλ' όστις μισεί τα δώρα θέλει ζήσει. 28Η καρδία του δικαίου προμελετά διά να αποκριθή· το δε στόμα των ασεβών εξερεύγεται κακά. 29Ο Κύριος είναι μακράν από των ασεβών· εισακούει δε της δεήσεως των δικαίων. 30Το φως των οφθαλμών ευφραίνει την καρδίαν· και η καλή φήμη παχύνει τα οστά. 31Το ωτίον, το οποίον ακούει τον έλεγχον της ζωής, διατρίβει μεταξύ των σοφών. 32Όστις απωθεί την διδασκαλίαν, αποστρέφεται την ψυχήν αυτού· αλλ' όστις ακούει τον έλεγχον, αποκτά σύνεσιν. 33Ο φόβος του Κυρίου είναι διδασκαλία σοφίας· και η ταπείνωσις προπορεύεται της δόξης.

1A gentle answer turns away wrath, but a harsh word stirs up anger. 2The tongue of the wise commends knowledge, but the mouth of fools gush out folly. 3Yahweh’s eyes are everywhere, keeping watch on the evil and the good. 4A gentle tongue is a tree of life, but deceit in it crushes the spirit. 5A fool despises his father’s correction, but he who heeds reproof shows prudence. 6In the house of the righteous is much treasure, but the income of the wicked brings trouble. 7The lips of the wise spread knowledge; not so with the heart of fools. 8The sacrifice made by the wicked is an abomination to Yahweh, but the prayer of the upright is his delight. 9The way of the wicked is an abomination to Yahweh, but he loves him who follows after righteousness. 10There is stern discipline for one who forsakes the way: whoever hates reproof shall die. 11Sheol and Abaddon are before Yahweh— how much more then the hearts of the children of men! 12A scoffer doesn’t love to be reproved; he will not go to the wise. 13A glad heart makes a cheerful face; but an aching heart breaks the spirit. 14The heart of one who has understanding seeks knowledge, but the mouths of fools feed on folly. 15All the days of the afflicted are wretched, but one who has a cheerful heart enjoys a continual feast. 16Better is little, with the fear of Yahweh, than great treasure with trouble. 17Better is a dinner of herbs, where love is, than a fattened calf with hatred. 18A wrathful man stirs up contention, but one who is slow to anger appeases strife. 19The way of the sluggard is like a thorn patch, but the path of the upright is a highway. 20A wise son makes a father glad, but a foolish man despises his mother. 21Folly is joy to one who is void of wisdom, but a man of understanding keeps his way straight. 22Where there is no counsel, plans fail; but in a multitude of counselors they are established. 23Joy comes to a man with the reply of his mouth. How good is a word at the right time! 24The path of life leads upward for the wise, to keep him from going downward to Sheol. 25Yahweh will uproot the house of the proud, but he will keep the widow’s borders intact. 26Yahweh detests the thoughts of the wicked, but the thoughts of the pure are pleasing. 27He who is greedy for gain troubles his own house, but he who hates bribes will live. 28The heart of the righteous weighs answers, but the mouth of the wicked gushes out evil. 29Yahweh is far from the wicked, but he hears the prayer of the righteous. 30The light of the eyes rejoices the heart. Good news gives health to the bones. 31The ear that listens to reproof lives, and will be at home among the wise. 32He who refuses correction despises his own soul, but he who listens to reproof gets understanding. 33The fear of Yahweh teaches wisdom. Before honor is humility.

1Een zacht antwoord keert de grimmigheid af; maar een smartend woord doet den toorn oprijzen. 2De tong der wijzen maakt de wetenschap goed; maar de mond der zotten stort overvloediglijk dwaasheid uit. 3De ogen des HEEREN zijn in alle plaatsen, beschouwende de kwaden en de goeden. 4De medicijn der tong is een boom des levens; maar de verkeerdheid in dezelve is een breuk in den geest. 5Een dwaas zal de tucht zijns vaders versmaden; maar die de bestraffing waarneemt, zal kloekzinniglijk handelen. 6In het huis des rechtvaardigen is een grote schat; maar in des goddelozen inkomst is beroerte. 7De lippen der wijzen zullen de wetenschap uitstrooien; maar het hart der zotten niet alzo. 8Het offer der goddelozen is den HEERE een gruwel; maar het gebed der oprechten is Zijn welgevallen. 9De weg der goddelozen is den HEERE een gruwel; maar dien, die de gerechtigheid najaagt, zal Hij liefhebben. 10De tucht is onaangenaam voor dengene die het pad verlaat; en die de bestraffing haat, zal sterven. 11De hel en het verderf zijn voor den HEERE; hoeveel te meer de harten van des mensenkinderen? 12De spotter zal niet liefhebben, die hem bestraft; hij zal niet gaan tot de wijzen. 13Een vrolijk hart zal het aangezicht blijde maken; maar door de smart des harten wordt de geest verslagen. 14Een verstandig hart zal de wetenschap opzoeken; maar de mond der zotten zal met dwaasheid gevoed worden. 15Al de dagen des bedrukten zijn kwaad; maar een vrolijk hart is een gedurige maaltijd. 16Beter is weinig met de vreze des HEEREN, dan een grote schat, en onrust daarbij. 17Beter is een gerecht van groen moes, waar ook liefde is, dan een gemeste os, en haat daarbij. 18Een grimmig man zal gekijf verwekken; maar de lankmoedige zal den twist stillen. 19De weg des luiaards is als een doornheg; maar het pad der oprechten is wel gebaand. 20Een wijs zoon zal den vader verblijden; maar een zot mens veracht zijn moeder. 21De dwaasheid is den verstandeloze blijdschap; maar een man van verstand zal recht wandelen. 22De gedachten worden vernietigd, als er geen raad is; maar door veelheid der raadslieden zal elkeen bestaan. 23Een man heeft blijdschap in het antwoord zijns monds; en hoe goed is een woord op zijn tijd! 24De weg des levens is den verstandige naar boven; opdat hij afwijke van de hel, beneden. 25Het huis der hovaardigen zal de HEERE afrukken; maar de landpale der weduwe zal Hij vastzetten. 26Des bozen gedachten zijn den HEERE een gruwel; maar der reinen zijn liefelijke redenen. 27Die gierigheid pleegt, beroert zijn huis; maar die geschenken haat, zal leven. 28Het hart des rechtvaardigen bedenkt zich, om te antwoorden; maar de mond der goddelozen zal overvloediglijk kwade dingen uitstorten. 29De HEERE is ver van de goddelozen; maar het gebed der rechtvaardigen zal Hij verhoren. 30Het licht der ogen verblijdt het hart; een goed gerucht maakt het gebeente vet. 31Het oor, dat de bestraffing des levens hoort, zal in het midden der wijzen vernachten. 32Die de tucht verwerpt, die versmaadt zijn ziel; maar die de bestraffing hoort, krijgt verstand. 33De vreze des HEEREN is de tucht der wijsheid; en de nederigheid gaat voor de eer.