Ordspråkenes bok 6

1Min sønn! Har du gått i borgen for din næste, har du gitt en fremmed ditt håndslag, 2har du latt dig binde ved din munns ord, har du latt dig fange i din munns ord, 3så gjør således, min sønn, og frels dig, siden du er kommet i din næstes hånd: Gå og kast dig ned for din næste og storm inn på ham, 4unn ikke dine øine søvn og dine øielokk blund, 5frels dig som et rådyr av jegerens hånd og som en fugl av fuglefangerens hånd! 6Gå til mauren, du late, se dens ferd og bli vis! 7Enda den ikke har nogen fyrste, foged eller herre, 8sørger den dog om sommeren for sitt livsophold og sanker om høsten sin føde. 9Hvor lenge vil du ligge, du late? Når vil du stå op av din søvn? 10Du sier: La mig ennu få sove litt, blunde litt, folde mine hender litt og hvile! 11Da kommer armoden over dig som en landstryker og nøden som en mann med skjold. 12En niding, en ugjerningsmann er den som går omkring med en falsk munn, 13som blunker med øinene, skraper med føttene, gjør tegn med fingrene, 14som har svik i sitt hjerte, som tenker ut onde ting til enhver tid og volder tretter. 15Derfor skal ulykken komme brått over ham; i et øieblikk skal han knuses, og det er ingen lægedom for ham. 16Seks ting er det Herren hater, og syv er vederstyggeligheter for hans sjel: 17Stolte øine, falsk tunge og hender som utøser uskyldig blod, 18et hjerte som legger op onde råd, føtter som haster til det onde, 19den som taler løgn og vidner falsk, og den som volder tretter mellem brødre. 20Bevar, min sønn, din fars bud og forlat ikke din mors lære! 21Bind dem alltid til ditt hjerte, knytt dem fast om din hals! 22Når du går, skal de lede dig; når du ligger, skal de verne dig, og når du våkner, skal de tale til dig. 23For budet er en lykte og læren et lys, og tilrettevisninger til tukt er en vei til livet, 24så de bevarer dig fra en ond kvinne, fra en fremmed kvinnes glatte tunge. 25Attrå ikke hennes skjønnhet i ditt hjerte? og la henne ikke fange dig med sine øiekast! 26For en skjøge armer en mann ut like til siste brødleiv, og annen manns hustru fanger en dyr sjel. 27Kan nogen hente ild i sitt fang uten hans klær brennes op? 28Eller kan nogen gå på glør uten hans føtter blir svidd? 29Slik blir det med den som går inn til sin næstes hustru; ingen blir ustraffet som rører henne. 30Blir ikke tyven foraktet, når han stjeler for å stille sin sult? 31Og hvis han blir grepet, må han betale syvfold; alt det han eier i sitt hus, må han gi. 32Den som driver hor med en kvinne, er uten forstand; den som vil ødelegge sin sjel, han gjør slikt. 33Hugg og skam får han, og hans vanære slettes aldri ut. 34For nidkjær er mannens vrede, og han sparer ikke på hevnens dag; 35han tar ikke imot bøter og lar sig ikke formilde, om du gir ham store gaver.

1My son, if you have become collateral for your neighbor, if you have struck your hands in pledge for a stranger; 2You are trapped by the words of your mouth. You are ensnared with the words of your mouth. 3Do this now, my son, and deliver yourself, since you have come into the hand of your neighbor. Go, humble yourself. Press your plea with your neighbor. 4Give no sleep to your eyes, nor slumber to your eyelids. 5Free yourself, like a gazelle from the hand of the hunter, like a bird from the snare of the fowler. 6Go to the ant, you sluggard. Consider her ways, and be wise; 7which having no chief, overseer, or ruler, 8provides her bread in the summer, and gathers her food in the harvest. 9How long will you sleep, sluggard? When will you arise out of your sleep? 10A little sleep, a little slumber, a little folding of the hands to sleep: 11so your poverty will come as a robber, and your scarcity as an armed man. 12A worthless person, a man of iniquity, is he who walks with a perverse mouth; 13who winks with his eyes, who signals with his feet, who motions with his fingers; 14in whose heart is perverseness, who devises evil continually, who always sows discord. 15Therefore his calamity will come suddenly. He will be broken suddenly, and that without remedy. 16There are six things which Yahweh hates; yes, seven which are an abomination to him: 17haughty eyes, a lying tongue, hands that shed innocent blood; 18a heart that devises wicked schemes, feet that are swift in running to mischief, 19a false witness who utters lies, and he who sows discord among brothers. 20My son, keep your father’s commandment, and don’t forsake your mother’s teaching. 21Bind them continually on your heart. Tie them around your neck. 22When you walk, it will lead you. When you sleep, it will watch over you. When you awake, it will talk with you. 23For the commandment is a lamp, and the law is light. Reproofs of instruction are the way of life, 24to keep you from the immoral woman, from the flattery of the wayward wife’s tongue. 25Don’t lust after her beauty in your heart, neither let her captivate you with her eyelids. 26For a prostitute reduces you to a piece of bread. The adulteress hunts for your precious life. 27Can a man scoop fire into his lap, and his clothes not be burned? 28Or can one walk on hot coals, and his feet not be scorched? 29So is he who goes in to his neighbor’s wife. Whoever touches her will not be unpunished. 30Men don’t despise a thief, if he steals to satisfy himself when he is hungry: 31but if he is found, he shall restore seven times. He shall give all the wealth of his house. 32He who commits adultery with a woman is void of understanding. He who does it destroys his own soul. 33He will get wounds and dishonor. His reproach will not be wiped away. 34For jealousy arouses the fury of the husband. He won’t spare in the day of vengeance. 35He won’t regard any ransom, neither will he rest content, though you give many gifts.

1Mijn zoon! zo gij voor uw naaste borg geworden zijt, voor een vreemde uw hand toegeklapt hebt; 2Gij zijt verstrikt met de redenen uws monds; gij zijt gevangen met de redenen uws monds. 3Doe nu dit, mijn zoon! en red u, dewijl gij in de hand uws naasten gekomen zijt; ga, onderwerp uzelven, en sterk uw naaste. 4Laat uw ogen geen slaap toe, noch uw oogleden sluimering. 5Red u, als een ree uit de hand des jagers, en als een vogel uit de hand des vogelvangers. 6Ga tot de mier, gij luiaard! zie haar wegen, en word wijs; 7Dewelke, geen overste, ambtman noch heerser hebbende, 8Haar brood bereidt in den zomer, haar spijs vergadert in den oogst. 9Hoe lang zult gij, luiaard, nederliggen? Wanneer zult gij van uw slaap opstaan? 10Een weinig slapens, een weinig sluimerens, een weinig handvouwens, al nederliggende; 11Zo zal uw armoede u overkomen als een wandelaar, en uw gebrek als een gewapend man. 12Een Belialsmens, een ondeugdzaam man gaat met verkeerdheid des monds om; 13Wenkt met zijn ogen, spreekt met zijn voeten, leert met zijn vingeren; 14In zijn hart zijn verkeerdheden, hij smeedt te aller tijd kwaad; hij werpt twisten in. 15Daarom zal zijn verderf haastelijk komen; hij zal schielijk verbroken worden, dat er geen genezen aan zij. 16Deze zes haat de HEERE; ja, zeven zijn Zijn ziel een gruwel: 17Hoge ogen, een valse tong, en handen, die onschuldig bloed vergieten; 18Een hart, dat ondeugdzame gedachten smeedt; voeten, die zich haasten, om tot kwaad te lopen; 19Een vals getuige, die leugenen blaast; en die tussen broederen krakelen inwerpt. 20Mijn zoon, bewaar het gebod uws vaders, en verlaat de wet uwer moeder niet. 21Bind ze steeds aan uw hart, hecht ze aan uw hals. 22Als gij wandelt, zal dat u geleiden; als gij nederligt, zal het over u de wacht houden; als gij wakker wordt, zal hetzelve met u spreken. 23Want het gebod is een lamp, en de wet is een licht, en de bestraffingen der tucht zijn de weg des levens; 24Om u te bewaren voor de kwade vrouw, voor het gevlei der vreemde tong. 25Begeer haar schoonheid niet in uw hart, en laat ze u niet vangen met haar oogleden. 26Want door een vrouw, die een hoer is, komt men tot een stuk broods; en eens mans huisvrouw jaagt de kostelijke ziel. 27Zal iemand vuur in zijn boezem nemen, dat zijn klederen niet verbrand worden? 28Zal iemand op kolen gaan, dat zijn voeten niet branden? 29Alzo die tot zijns naasten huisvrouw ingaat; al wie haar aanroert, zal niet onschuldig gehouden worden. 30Men doet een dief geen verachting aan, als hij steelt om zijn ziel te vullen, dewijl hij honger heeft; 31En gevonden zijnde, vergeldt hij het zevenvoudig; hij geeft al het goed van zijn huis. 32Maar die met een vrouw overspel doet, is verstandeloos; hij verderft zijn ziel, die dat doet; 33Plage en schande zal hij vinden, en zijn smaad zal niet uitgewist worden. 34Want jaloersheid is een grimmigheid des mans; en in den dag der wraak zal hij niet verschonen. 35Hij zal geen verzoening aannemen; en hij zal niet bewilligen, ofschoon gij het geschenk vergroot.