નીતિવચનો 21

1પાણીના પ્રવાહ જેવું રાજાનું મન યહોવાહના હાથમાં છે; તે જ્યાં ચાહે છે ત્યાં તેને દોરે છે. 2માણસનો દરેક માર્ગ તેની પોતાની નજરમાં તો સીધો દેખાય છે, પણ યહોવાહ તેના હૃદયની તુલના કરે છે. 3ન્યાય તથા નેકીનાં કૃત્યો કરવાં તે યહોવાહને યજ્ઞ કરતાં પણ વધારે પસંદ છે. 4અભિમાની આંખો તથા ગર્વિષ્ઠ હૃદય તે દુષ્ટોને દીવારૂપ છે, પણ તે પાપ છે. 5ઉદ્યમીના વિચારોનું પુષ્કળ ફળ મળે છે, પણ દરેક ઉતાવળિયો ફક્ત નિર્ધન બને છે. 6જૂઠી જીભથી ઘન સંપાદન કરવું તે આમતેમ ઘસડાઈ જતા ધુમાડા જેવું છે, એવું કરનાર મોત માગે છે. 7દુષ્ટ લોકોનો અત્યાચાર તેઓને પોતાને જ ઘસડી જાય છે, કારણ કે, તેઓ ન્યાય કરવાની ના પાડે છે. 8અપરાધીનો માર્ગ વાંકોચૂંકો છે, પણ સંતોનાં કાર્યો સીધા હોય છે. 9કજિયાખોર સ્ત્રીની સાથે વિશાળ ઘરમાં રહેવા કરતાં અગાશીના એક ખૂણામાં રહેવું વધારે સારું છે. 10દુષ્ટ વ્યક્તિ ખોટું ઇચ્છે છે; તેની નજરમાં તેનો પડોશી પણ કૃપાપાત્ર દેખાતો નથી. 11જ્યારે ઘમંડી વ્યક્તિને શિક્ષા થાય છે, ત્યારે ભોળો સાવચેત બને છે; અને જ્યારે ડાહ્યાને શિક્ષણ મળે છે, ત્યારે તે વિદ્વાન થાય છે. 12ન્યાયી લોકો દુષ્ટના ઘર ઉપર નજર રાખે છે, પણ ઈશ્વર દુષ્ટોને ઊથલાવી પાડીને પાયમાલ કરે છે. 13જે કોઈ ગરીબની બૂમ સાંભળીને પોતાના કાન બંધ કરે છે, તેઓ જ્યારે પોતે પોકારશે, ત્યારે તેઓનું સાંભળવામાં આવશે નહિ. 14છૂપી રીતે આપેલ ભેટથી ક્રોધ શમી જાય છે, છુપાવેલી લાંચથી ભારે રોષ શમી જાય છે. 15નેકીવાનો ન્યાય કરવામાં આનંદ માને છે, પણ દુષ્કર્મીઓને તો તે વિનાશરૂપ છે. 16સમજણનો માર્ગ છોડીને ચાલનાર માણસ મરણ પામેલાઓની સભામાં આવી પડશે. 17મોજશોખ ઉડાવનાર માણસ દરિદ્રી થશે; દ્રાક્ષારસ અને તેલનો રસિયો ધનવાન થશે નહિ. 18નેકીવાનોનો બદલો દુષ્ટ લોકોને અને પ્રામાણિકોનો બદલો કપટીને ભરવો પડશે. 19કજિયાખોર અને ગુસ્સાવાળી સ્ત્રીની સાથે રહેવા કરતાં ઉજ્જડ પ્રદેશમાં જઈ રહેવું સારું છે. 20જ્ઞાનીના ઘરમાં મૂલ્યવાન ભંડાર તથા તેલ છે, પણ મૂર્ખ તેનો દૂર ઉપયોગ કરે છે. 21જે નેકી તથા દયાનું અનુકરણ કરે છે, તેને જીવન, નેકી તથા સન્માન મળે છે. 22જ્ઞાની માણસ સમર્થ નગરના કોટ પર ચઢે છે અને જે સામર્થ્ય પર તેનો ભરોસો હતો તેને તે તોડી પાડે છે. 23જે કોઈ પોતાના મુખની તથા જીભની સંભાળ રાખે છે તે સંકટમાં પોતાના આત્માનું રક્ષણ કરે છે. 24જે માણસ ઘમંડી છે; તેનું નામ “તિરસ્કાર” કરનાર છે, તે અભિમાનથી મદોન્મત્તપણે વર્તે છે. 25આળસુની ભૂખ જ તેને મારી નાખે છે, કારણ કે તેના હાથ કામ કરવાની ના પાડે છે. 26એવા માણસો હોય છે કે જેઓ આખો દિવસ લોભ જ કર્યા કરે છે, પણ નેક માણસ તો આપે છે અને હાથ પાછો ખેંચી રાખતો નથી. 27દુષ્ટનો યજ્ઞ કંટાળારૂપ છે, તે બદઇરાદાથી યજ્ઞ કરે, તો તે કેટલો બધો કંટાળારૂપ થાય. 28જૂઠી સાક્ષી પૂરનાર નાશ પામશે, પરંતુ જે માણસ ધ્યાનથી સાંભળે છે તેની જીત થશે. 29દુષ્ટ માણસ પોતાની મુખમુદ્રા કઠોર કરે છે, પણ પ્રામાણિક તો પોતાના માર્ગનો વિચાર કરીને વર્તે છે. 30કોઈ પણ ડહાપણ, બુદ્ધિ કે મસલત યહોવાહની આગળ ચાલી શકે નહિ. 31યુદ્ધના દિવસ માટે ઘોડો તૈયાર કરવામાં આવે છે, પણ વિજય તો યહોવાહ દ્વારા જ મળે છે.

1The king’s heart is in Yahweh’s hand like the watercourses. He turns it wherever he desires. 2Every way of a man is right in his own eyes, but Yahweh weighs the hearts. 3To do righteousness and justice is more acceptable to Yahweh than sacrifice. 4A high look, and a proud heart, the lamp of the wicked, is sin. 5The plans of the diligent surely lead to profit; and everyone who is hasty surely rushes to poverty. 6Getting treasures by a lying tongue is a fleeting vapor for those who seek death. 7The violence of the wicked will drive them away, because they refuse to do what is right. 8The way of the guilty is devious, but the conduct of the innocent is upright. 9It is better to dwell in the corner of the housetop, than to share a house with a contentious woman. 10The soul of the wicked desires evil; his neighbor finds no mercy in his eyes. 11When the mocker is punished, the simple gains wisdom. When the wise is instructed, he receives knowledge. 12The Righteous One considers the house of the wicked, and brings the wicked to ruin. 13Whoever stops his ears at the cry of the poor, he will also cry out, but shall not be heard. 14A gift in secret pacifies anger; and a bribe in the cloak, strong wrath. 15It is joy to the righteous to do justice; but it is a destruction to the workers of iniquity. 16The man who wanders out of the way of understanding shall rest in the assembly of the departed spirits. 17He who loves pleasure shall be a poor man. He who loves wine and oil shall not be rich. 18The wicked is a ransom for the righteous; the treacherous for the upright. 19It is better to dwell in a desert land, than with a contentious and fretful woman. 20There is precious treasure and oil in the dwelling of the wise; but a foolish man swallows it up. 21He who follows after righteousness and kindness finds life, righteousness, and honor. 22A wise man scales the city of the mighty, and brings down the strength of its confidence. 23Whoever guards his mouth and his tongue keeps his soul from troubles. 24The proud and haughty man, “scoffer” is his name; he works in the arrogance of pride. 25The desire of the sluggard kills him, for his hands refuse to labor. 26There are those who covet greedily all day long; but the righteous give and don’t withhold. 27The sacrifice of the wicked is an abomination: how much more, when he brings it with a wicked mind! 28A false witness will perish, and a man who listens speaks to eternity. 29A wicked man hardens his face; but as for the upright, he establishes his ways. 30There is no wisdom nor understanding nor counsel against Yahweh. 31The horse is prepared for the day of battle; but victory is with Yahweh.

1Des konings hart is in de hand des HEEREN als waterbeken. Hij neigt het tot al wat Hij wil. 2Alle weg des mensen is recht in zijn ogen; maar de HEERE weegt de harten. 3Gerechtigheid en recht te doen is bij den HEERE uitgelezener dan offer. 4Hoogheid der ogen, en trotsheid des harten, en de ploeging der goddelozen, zijn zonde. 5De gedachten des vlijtigen zijn alleen tot overschot; maar van een ieder, die haastig is, alleen tot gebrek. 6Te arbeiden om schatten met een valse tong, is een voortgedrevene ijdelheid dergenen, die den dood zoeken. 7De verwoesting der goddelozen zal hen doorsnijden, omdat zij weigeren recht te doen. 8De weg des mensen is gans verkeerd en vreemd; maar het werk des zuiveren is recht. 9Het is beter te wonen op een hoek van het dak, dan met een kijfachtige huisvrouw, en dat in een huis van gezelschap. 10De ziel des goddelozen begeert het kwaad; zijn naaste krijgt geen genade in zijn ogen. 11Als men den spotter straft, wordt de slechte wijs; en als men den wijze onderricht, neemt hij wetenschap aan. 12De rechtvaardige let verstandelijk op des goddelozen huis, als God de goddelozen in het kwaad stort. 13Die zijn oor stopt voor het geschrei des armen, die zal ook roepen, en niet verhoord worden. 14Een gift in het verborgene houdt den toorn onder, en een geschenk in den schoot de sterke grimmigheid. 15Het is den rechtvaardige een blijdschap recht te doen; maar voor de werkers der ongerechtigheid is het verschrikking. 16Een mens, die van den weg des verstands afdwaalt, zal in de gemeente der doden rusten. 17Die blijdschap liefheeft, die zal gebrek lijden; die wijn en olie liefheeft, zal niet rijk worden. 18De goddeloze is een rantsoen voor de rechtvaardigen, en de trouweloze voor de oprechten. 19Het is beter te wonen in een woest land, dan bij een zeer kijfachtige en toornige huisvrouw. 20In des wijzen woning is een gewenste schat, en olie; maar een zot mens verslindt zulks. 21Die rechtvaardigheid en weldadigheid najaagt, zal het leven, rechtvaardigheid en eer vinden. 22De wijze beklimt de stad der geweldigen, en werpt de sterkte huns vertrouwens neder. 23Die zijn mond en zijn tong bewaart, bewaart zijn ziel van benauwdheden. 24Die een hovaardig pocher is, zijn naam is spotter; hij gaat met hovaardige verbolgenheid te werk. 25De begeerte des luiaards zal hem doden, want zijn handen weigeren te werken. 26Den gansen dag begeert hij begeerlijke dingen; maar de rechtvaardige zal geven, en niet inhouden. 27Het offer der goddelozen is een gruwel; hoeveel te meer, als zij het met een schandelijk voornemen brengen! 28Een leugenachtig getuige zal vergaan; en een man, die hoort, zal spreken tot overwinning. 29Een goddeloos man sterkt zich in zijn aangezicht; maar de oprechte, die maakt zijn weg vast. 30Er is geen wijsheid, en er is geen verstand, en er is geen raad tegen den HEERE. 31Het paard wordt bereid tegen den dag des strijds; maar de overwinning is des HEEREN.